خواندن و کاوش: یونان، روم، بیزانس و غرب

یونان باستان از کنوسوس تا خایرونیا (۳۳۸ پیش از میلاد): دولت‌شهرها، کوچ‌نشین‌ها، آتن و اسپارت، جنگ با ایران و اندیشهٔ یونانی، همراه با نقشه.

امپراتوری بیزانس از بنیاد قسطنطنیه در ۳۳۰ تا سقوط آن در ۱۴۵۳: ژوستینیان، ایاصوفیه، ایران و اسلام، شمایل‌ها، صلیبیان و عثمانیان.

اروپا از ۱۴۵۰ تا ۱۹۹۱: چاپ و اصلاح دینی، امپراتوری‌های اطلس و برده‌داری، انقلاب‌ها، صنعت، استعمار، دو جنگ جهانی و جنگ سرد، همراه با نقشه.

جهان هلنیستی از مرگ اسکندر در ۳۲۳ تا کلئوپاترا در ۳۰ پیش از میلاد: پادشاهی‌های جانشینان، دانشمندان اسکندریه و رسیدن روم، همراه با نقشه.

اروپای سده‌های میانه از فرانک‌ها تا مرگ سیاه: شارلمانی، وایکینگ‌ها، دانشگاه‌ها، ترجمه از عربی، جنگ‌های صلیبی و منشور کبیر، همراه با نقشه.

روم باستان از جمهوری (۵۰۹ پیش از میلاد) تا ۴۷۶ میلادی: کشورگشایی، بردگی و شهروندی، آگوستوس و امپراتوران، و جنگ با اشکانیان و ساسانیان.

حمله اسکندر به ایران (۳۳۴ تا ۳۳۰ پیش از میلاد): نبردهای ایسوس و گوگمل، آتش‌سوزی تخت جمشید و سرنوشت داریوش سوم، فراتر از افسانه‌های یونانی.

دموکراسی آتن (۵۰۸ تا ۳۲۲ پیش از میلاد): اصلاحات کلئیستنس، مجمع، قرعه و دادگاه‌ها، کسانی که کنار گذاشته شدند، منتقدانش و میراث ناهمواری که از آن مانده است.

نبرد حران در ۵۳ پیش از میلاد: سورنا، سردار اشکانی، چگونه سپاه رومی کراسوس را درهم شکست و منابع به‌راستی چه می‌گویند.

نبرد ترموپیل در ۴۸۰ پیش از میلاد از هر دو سو: راهبرد خشایارشا، اعداد اغراق‌آمیز هرودوت و آنچه فیلم ۳۰۰ وارونه نشان می‌دهد.

سقوط امپراتوری روم غربی: گوت‌ها و هون‌ها، غارت رم در ۴۱۰، اودوآکر در ۴۷۶، چرایی فروپاشی و اینکه چرا امپراتوری شرقی پایدار ماند.

روشنگری و عصر انقلاب‌ها: از نیوتن تا کانت، آمریکا، فرانسه و هائیتی، حقوق و برده‌داری، حقوق زنان و بحث‌هایی که پس از آن درگرفت.

رنسانس اروپا: چرا در شهرهای ایتالیا آغاز شد، انسان‌گرایی و متن‌های کلاسیک، از برونلسکی تا میکل‌آنژ، چاپ، و آنچه این برچسب از قلم می‌اندازد.

مقایسه شاهنشاهی هخامنشی و امپراتوری روم: وسعت، جمعیت، شیوه حکومت، راه‌ها، سیاست دینی، دوام و میراث، با برآوردهای واقع‌بینانه.

جنگ‌های ایران و روم از نبرد حران تا هراکلیوس: هفتصد سال رقابت اشکانیان و ساسانیان با روم و بیزانس، و اینکه چرا هیچ‌یک پیروز نهایی نشد.

سنجش روم و چین دودمان هان: گستره، حکومت، ارتش، مرزها، جادهٔ ابریشم با اشکانیان در میانه، کوشش برای تماس، و اینکه چرا سرنوشتشان از هم جدا شد.

جهان در ۵۵۰ پیش از میلاد چگونه بود؟ بابل، لیدیه، یونان، مصر، چین و هند در روزگاری که کوروش بزرگ شاهنشاهی هخامنشی را بنیاد نهاد.

شورش ایونی و لشکرکشی‌های داریوش و خشایارشا را دنبال کنید و در عین حال، تاریخ میدان نبرد را از تصویرهای ادبی یونانی که بعدها ایران را نقطه مقابل اروپا ساختند جدا نگه دارید.

از فتح اسکندر تا گسترش اشکانیان، گسست سیاسی را در کنار دوام و دگرگونی نهادهای هخامنشی، ایرانی، بابلی و یونانی دنبال کنید.

دولت‌شهرهای یونانی پرستشگاه‌ها، الفبا و شعر مشترکی داشتند. آتن برای مردان بالغِ شهروندش خودگردانی ساخت، اتحادی ضدپارسی را به امپراتوری بدل کرد و پس از شکست از اسپارت، سقراط را به دادگاه کشاند.

لشکرکشی اسکندر از دو سو. تبلیغات مقدونی آن را انتقام لشکرکشی خشایارشا می‌نامید؛ برای ایران، این پایان دودمان هخامنشی بود و اسکندر ساتراپی‌ها، راه‌ها و پایتخت‌هایش را به دست گرفت. رویدادهای ایرانی در این مسیر پیوند داده شده‌اند، نه بازگو.

جمهوری‌ای اشرافی دریای مدیترانه را می‌گشاید، در عمل به پادشاهی بدل می‌شود، در مرز ایران به حد توان خود می‌رسد و نیمه غربی‌اش را به فرمانروایانی تازه وامی‌گذارد.

امپراتوری روم شرقی از کنستانتین تا سلطان محمد دوم: پایتختی تازه، کلیسایی گنبددار، واپسین جنگ با ایران ساسانی، کشمکشی دراز بر سر شمایل‌ها، پیوند دینی با کی‌یف و غارت ۱۲۰۴ به دست صلیبیان.

قاعده‌ای برای راهبان، امپراتوری‌ای که در غرب دوباره زنده شد، مترجمان تولدو، دانشگاه‌های آغازین و کلیساهای گوتیک، و راهی که دانش عربی و یونانی تا آن‌ها پیمود؛ تا مرگ سیاه و گنبد فلورانس.

چاپ و کارگاه‌های رنسانس، فتح قاره آمریکا به دست اسپانیا و مردمان بومی‌ای که با آن جنگیدند، با آن هم‌پیمان شدند و آن را ثبت کردند، چالش لوتر و اصلاحات کاتولیک، مناظره وایادولید و صلحی که جنگ سی‌ساله را پایان داد.

از کوپرنیک و نیوتن تا «دانشنامه» و سه انقلاب در دو سوی آتلانتیک، با پرسشی که هائیتی پیش روی آن روزگار نهاد: آیا حقوق بشر بردگان را هم در بر می‌گرفت؟ این مسیر با کنگره وین پایان می‌یابد.

بخار و پنبه، انقلاب‌ها و رهایی بردگان، کانال سوئز و فتح آفریقا، و قدرت صنعتی آن‌گونه که در کانتون و تهران احساس شد.